۱۳۹۶/۰۵/۲۶ ۹:۴۲:۴۰ بعد از ظهر
خانه >> پایگاه اخبار >> اقتصادی و اجتماعی >> نقش بیمه در توسعه اقتصادی


نقش بیمه در توسعه اقتصادی

نقش بیمه در توسعه اقتصادی و الزامات فرهنگی آن

ماده 1 قانون بيمه مصوب سال 1316 بيمه را چنين تعريف مي‌كند: “بيمه عقدي است كه به موجب آن يك طرف تعهد مي‌كند در ازاء پرداخت وجه يا وجوهي ازطرف ديگر درصورت وقوع يا بروز حادثه، خسارت وارده بر او را جبران نموده يا وجه معيني بپردازد.”

سابقه فعالیت بیمه در ایران به صورت غیررسمی به حدود یک قرن پیش باز­می­گردد؛ اما نخستین بار در سال ۱۲۸۹ شمسی، دو شرکت بیمه خارجی اقدام به تاسیس نمایندگی در ایران نمودند. نخستین قانونی که در ایران درخصوص شرکت‌های بیمه به تصویب رسید، قانون مربوط به ثبت شرکت‌ها در سال ۱۳۱۰ بود. تاسیس شرکت سهامی بیمه ایران در آبانماه ۱۳۱۴ و همچنین تصویب قانون بیمه در اردیبهشت­ماه ۱۳۱۶ را باید نقطه آغاز تحولات بازار بیمه ایران دانست. نخستین شرکت بیمه خصوصی در ایران، در سال 1329 تاسیس شد. با تصویب قانون تاسیس بیمه‌ مرکزی در سال 1350، فعالیت‌های بیمه‌ای در ایران وارد مرحله جدیدی شد. تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، علاوه بر شرکت سهامی بیمه‌ ایران، 13 شرکت بیمه‌ی خصوصی و دو نمایندگی خارجی در صنعت بیمه‌ ایران فعالیت می‌کردند.

تقسیم­بندی انواع بيمه

بيمه را می­توان بر اساس دیدگاه­های مختلف تقسيم‌بندي نمود. در يك تقسيم بندي کلی، بيمه به دو گروه بيمه‌هاي اجتماعي و بازرگاني تقسيم مي‌شود.

بيمه‌هاي اجتماعي مجموعه­ای از رشته خدماتی است که به منظور تامین رفاه عمومی یا مواردی از آن به نفع عامه یا طبقات معینی از جامعه صورت می­گیرد. این بيمه‌ها به بيمه‌هاي ناشي از قانون نيز معروف هستند كه غالباً درمورد كارگران و اقشار كم‌درآمد جامعه صدق پيدا مي‌كنند. قانون‌گذار براي اقشاري از جامعه كه عمدتاً نيروي توليدي جامعه محسوب مي‌شوند، دولت را موظف كرده درجهت حمايت از آنها، بيمه‌هاي اجتماعي را برقرار نموده و اين اقشار را زير چتر اين نوع بيمه‌ها قرار دهد. از مهمترين ويژگي اين نوع بيمه‌ها مي‌توان به پرداخت بخش اعظم حق بيمه توسط كارفرما و نيز محاسبه حق بيمه براساس درصدي از حقوق و دستمزد مشمولين اشاره كرد. بیمه‌های بازنشستگی، بیمه‌های دولتی درمانی، بیمه‌های بیکاری و بیمه حوادث و تصادفات از انواع بیمه­های اجتماعی به شمار می­روند.

بيمه‌هاى بازرگاني که به ”بيمه‌هاى اختياري“ هم معروف می­باشند، در آن بيمه‌گذار به ميل خود و آزادانه به تهيهٔ انواع پوشش‌هاى بيمه‌اى اقدام مى‌نماید. در بيمه‌هاى بازرگاني، بيمه‌گذار و بيمه‌گر در مقابل هم متعهد هستند. بيمه‌گر در مقابل دريافت حق بيمه از بيمه‌گذار، تأمين بيمه‌اى در اختيار وى قرار مى‌دهد. در این نوع از بيمه‌ها، محاسبه حق بيمه متناسب با خطر بيمه‌شده تعيين مي‌گردد و كلاً از بيمه‌گذار اخذ مي‌گردد.

بيمه‌هاى بازرگاني، با توجه به‌نوع و طبيعت خطر، به دو دستهٔ بزرگ بيمه‌هاى دريائى و غيردريائى تقسيم مى‌شوند. از یک دیدگاه دیگر بيمه‌هاى بازرگانى به بيمه‌هاى اشياء، مسئوليت، زيان پولى و بيمهٔ اشخاص و بيمه اتکائى تقسيم شده‌اند.

نقش بیمه در توسعه اقتصادی

پیشرفت بیمه در کشور، می‌تواند منجر به حفظ ثروت ملی و تشکیل پس‌اندازهای بزرگ شود و در ارتباطی متقابل با رشد و توسعه اقتصادی، افزایش مبادلات و توسعه سرمایه‌گذاری‌ها می‌‌باشد. در واقع صنعت بیمه، با توجه به نقش آن به عنوان یک نهاد سرمایه‌گذار و تعهدش در جبران خسارت، می‌تواند بر فعالیت‌های اقتصاد کلان و نیز در رشد اقتصادی کشور، تأثیر بسزایی داشته باشد.

اشخاص و نهادها، می‌توانند ضمانت اموال و تأسیسات خود را با پرداخت حق بیمه مستمر، به شرکت‌های بیمه‌ای واگذار نمایند تا در صورت وقوع حادثه، خسارت وارده را از شرکت‌های بیمه‌گر دریافت کرده و بدین طریق، اموال و دارایی‌هایشان از گزند خطر در امان بماند.

از طرف دیگر با توجه به این که ایجاد سرمایه‌گذاری‌های جدید، باعث توسعه و رشد اقتصادی هر کشور می‌شود، تأمین امنیت سرمایه‌ها در تداوم این رشد، از اهمیت خاصی برخوردار بوده و فقط در صورتی که سرمایه‌گذار بداند خطری سرمایه‌اش را تهدید نمی‌کند، اقدام به سرمایه‌گذاری جدید می‌نماید. در این شرایط، بیمه می‌تواند نگرانی از وقوع خطر را کاهش دهد. ‌ ‌

از دیگر تأثیرات اقتصادی بیمه، می‌توان به توسعه سرمایه‌گذاری‌ها اشاره نمود. در کلیه بیمه‌ها، معمولاً حق‌بیمه از قبل دریافت می‌شود. این وجوه عظیم، می‌تواند در بخش‌های مختلف اقتصادی وارد شده و باعث توسعه سرمایه‌گذاری گردد که از جمله نتایج این سرمایه‌گذاری‌ها، اشتغال‌زایی در کشور می‌باشد. می‌توان گفت که انتخاب بهینه‌ترین اقدام در نحوه بکارگیری این وجوه دریافتی، در جهت رشد اقتصادی کشور، از تصمیمات مهمی است که باید به آن پرداخت. ‌

علاوه بر این، بیمه بر موازنه ارزی کشور موثر است که قبل از توضیح آن، نیازمند تعریفی از بیمه اتکایی هستیم. بیمه اتکایی، در واقع توزیع جهانی ریسک می‌باشد، به این معنی که هر شرکت بیمه، با توجه به سرمایه و امکانات مالی خود، بخشی از ریسک را می‌پذیرد و مازاد یا تمام آن را مجدداً نزد شرکت بیمه بزرگتری بیمه می‌کند که به آن، بیمه اتکایی گویند. اگر بیمه اتکایی، بیمه خارجی باشد، در نتیجه شرکت بیمه داخلی، باید حق بیمه مجدد را به صورت ارز به شرکت بیمه‌گر اتکایی بپردازد که همین امر، سبب خروج ارز از کشور می‌گردد. بنابراین حتی‌المقدور باید سعی شود بیمه اتکایی توسط بیمه‌گران داخلی انجام شود تا بدین ترتیب، صادرات تقویت شده و تراز بازرگانی به نفع کشور تغییر کند.

صنعت بیمه با ایجاد آرامش روحی و امنیت، باعث از بین رفتن نگرانی‌های ناشی از حوادث ناگهانی شده و از این طریق، به بهبود کیفیت زندگی مردم و فعالیت‌های اقتصادی کمک می‌کند.

فرهنگ بیمه و ضرورت ارتقاء آن

فرهنگ می­تواند استانداردهای بالای زندگی، توسعه پایدار، عدالت اجتماعی و توجه به آینده را به­عنوان زیرساخت جامعه بنیان نموده و بر اندیشه و طرز تفکر آحاد جامعه به عنوان ثروت واقعی تاکید ورزد. فرهنگ مقوله­ای بسیار فراگیر بوده و کلیه جنبه­های رفتار انسانی را در­بر­می­گیرد. طبیعتاً با قبول این مطلب ­که طرز رفتار آدمی در مواجهه با خطر جزئی جدایی ناپذیر از زندگی بشر است، فرهنگ مدیریت ریسک و فرهنگ بیمه نیز جایگاه خود را در مقوله فرهنگ جامعه بازمی­یابد. با اعتقاد به این مطلب که بین گسترش بیمه و درجه توسعه اقتصادی کشورها رابطه مستقیم و تعیین کننده وجود دارد و نیز با آگاهی از این موضوع  که توسعه اقتصادی پایدار در گرو شرایط با ثبات و اطمینان بخش  است، نقش بیمه نه تنها به از بین بردن یا کاهش خطر در فعالیت­های اقتصادی محدود نمی­شود، بلکه بیمه نهاد گردآورنده سرمایه و سرمایه­گذاری است که می­تواند در زمینه افزایش سرمایه­گذاری و تقویت تولید در کشور نقش مهمی ایفا کند. بنابراین با گسترش فرهنگ بیمه، بازار  بیمه در کشور گسترش یافته و صنعت بیمه قادر خواهد بود در بازار نقش فعال­تری داشته باشد. در واقع بیمه هزینه نیست، بلکه نوعی سرمایه­گذاری است و مردم باید از مزایای این سرمایه­گذاری آگاه شوند. بنابراین بیمه هم از جنبه رفاه مادی و هم آسایش فکری و روحی بسیار مؤثر است.

 از آنجایی که گسترش بیمه و فرهنگ بیمه موجب بالا رفتن درجه خوداتکایی افراد می­شود، باعث خواهد شد از هزینه­های دولتی که صرف این امور می­شود، کاسته شده  و این هزینه­ها  در امور زیربنایی کشور به مصرف برسند و باعث رشد و توسعه اقتصادی کشور شوند.

علیرغم همه مزایایی که در رابطه با بیمه بیان گردید، در کشور ما هنوز بیمه جایگاه واقعی خود را بازنیافته است. شاید بتوان ضعف فرهنگ بیمه­ای را دلیل اصلی پایین بودن ضریب نفوذ بیمه در کشور دانست. بررسی­های میدانی و آماری نشان می­دهد که یکی از اصلی­ترین عوامل عدم توسعه صنعت بیمه در کشور، کافی نبودن آگاهی مردم در مورد خدمات بیمه است. از آنجا که خدمات بیمه عینی نیست و آشنا­سازی مردم با این خدمات نیازمند ارائه اطلاعات تفصیلی است، فعالیت­های تبلیغات حرفه­ای شرکت­های بیمه برای گسترش آگاهی مردم کافی به نظر نمی­رسد.

توسعه فرهنگ بیمه یک مسئولیت دسته جمعی است که شرکت­های بیمه، بیمه مرکزی و سازمان­های علمی و آموزشی، رسانه­ها بویژه رسانه ملی (صدا و سیما) باید در آن نقش فعال بپذیرند. استراتژی اصلی شرکت های بیمه در موضوع توسعه فرهنگ بیمه، باید ارائه خدمات بهتر و ارزان تر باشد، زیرا یکی از بهترین روشها برای توسعه فرهنگ بیمه و تبلیغ آن، مشتری مداری و خدمات­رسانی و گسترش کمی و کیفی ارائه خدمات بیمه­ای است. علاوه بر این برای ایجاد تغییرات فراگیر در جامعه، باید کلیت جامعه درگیر ایجاد تغییر شود، زیرا جامعه متشکل از نهادهای رسمی و غیررسمی متعددی است که هر کدام هدف تعیین شده­ای دارد. برای به سرانجام رسیدن تحول، حرکت دسته جمعی جامعه ضروری است. مردم شاید بارها و بارها به نمایندگی بیمه مراجعه بکنند و با همۀ محصولات بیمه­ای آشنا نشوند. بسیاری از اقشار جامعه از مزایای بیمه و خدمات آن مطلع نیستند و این وظیفه بیمه­گران است که آن­ها را از خطراتی که تهدیدشان می کند مطلع سازند.

شرکت های بیمه در واقع خطر خریداری کرده و امنیت می­فروشند. بیمه توانایى پوشش ریسک را براى سرمایه گذاران و آحاد اجتماعى جامعه دارد ولى چگونگى و ایجاد بستر لازم براى بیمه و نحوه برخورد فعالان اقتصادى با این صنعت نیز مهم است.

در دنیای امروز بیمه به چنان جایگاهی رسیده است که می­تواند با ایجاد اطمینان در مجموعه فعالیت­های اقتصادی کشورها، نقش کلیدی را در توسعه اجتماعی و اقتصادی آن­ها ایفا کند. مطالعات مختلف نیز نشان دهنده آن است که بین ضریب نفوذ بیمه و درآمد سرانه کشورها رابطه مستقیمی برقرار است. بنابراین می­توان گفت که توسعه و بیمه، لازم و ملزوم یکدیگر هستند و بنابراین اهمیت و نقش توسعه فرهنگی و فرهنگ­سازی در زمینه بیمه بیش از پیش نمایان می­گردد.

در ایران بیمه هاى زندگی کمتر از ده درصد از سطح بیمه­ها را به خود اختصاص داده ولى در دنیا این نسبت بسیار بالاتر بوده، به­طوری­که در برخی از کشورها به ۵۸ درصد نیز می­رسد. یعنى اساساً صنعت بیمه از یک طرف واحدهای اقتصادى را پوشش مى دهد و از طرف دیگر مردم و اشخاص را، بنابراین صنعت بیمه می­تواند با بیمه کردن افراد، آن­ها را از آسیب­هاى احتمالى محافظت نماید. با توجه به نقش و اهمیت بیمه­های زندگی، فرهنگ­سازی و برنامه­ریزی مورد نیاز در این زمینه، می­تواند علاوه بر ارتقاء شاخص­های توسعه انسانی جامعه، موجبات رشد و ارتقاء شاخص­های اقتصادی را نیز فراهم نماید.

درباره‌ی پرهام پارسا

.:: شما به دنیا آمده اید که کسی باشید که خود، خودتان را طراحی میکنید ::.اگر بارها و بارها وبارها شکست خوردید، دست رد به سینه تان زدند، اگر گفتند “روی من حساب کن” و دیگه از آنها خبری نشد؛ هرگز به خودتان نگویید این پایان کار است. به خودتان بگویید هنوز تمام نشده، آنقدر ادامه میدهم تا زمانی که پیروز شوم

Check Also

بدن افراد عاشق چه می گوید؟

بدن افراد عاشق چه می گوید؟

بدن افراد عاشق چه می گوید؟ واقعا عاشق شماست؟ وقتی با کسی آشنا می شویم …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Security Code(کد امنیتی): *